|
MORELA
Czy wiecie, że...
...Ojczyzną moreli są Chiny...
i należące do Iranu i Turcji górzyste tereny
między Morzem Kaspijskim a Morzem Czarnym...
Do Europy zostało sprowadzone przez Arabów w początkach ery nowożytnej.
Pierwsze sady morelowe powstały w Polsce w okolicach Sandomierza,
gdzie założyli cystersi na początku XII wieku.
Później zaczęły ich naśladować dwory szlacheckie,
i w końcu trafiły do gospodarstw chłopskich.
W wielu z nich produkowane morele i śliwki suszono,
a następnie sprzedawano na okolicznych jarmarkach.
Smak to nie wszystko!

Morele to okrągłe lub jajowate owoce pestkowe o wielkości 4-8cm.
Ich skórka jest szorstka, czasami również gładka,
od jasnożółtej do pomarańczowo-żółtej,
po stronie słonecznej lekko zaczerwieniona.
Od ogonka do drugiego końca owocu przebiega
charakterystyczna dla moreli spoina dzieląca na dwie części.
Miąższ jest biały, żółty lub intensywnie pomarańczowy
i daje się łatwo oddzielić od pestki.
Morele są soczyste i aromatyczne.
Największa część produkcji światowej pochodzi z ciepłych krajów,
takich jak Hiszpania, Francja, Grecja, Izrael, USA, Włochy.
Uprawia się ją też w Chinach, Iranie, Maroku, Pakistanie i na Ukrainie.
WARTOŚĆ ODŻYWCZA:
Owoce moreli zawierają dużo witaminy A i C,
dzięki czemu wzmacniają układ odpornościowy.
Poza tym są bogate w wapń, potas, fosfor i żelazo,
zawierają dużo niacyny, która oddziałuje korzystnie
na system nerwowy i stan psychiczny.
Zawarty w nich kwas foliowy (wit. B9) wpływa korzystnie na
budowę krwi i wzrost tkanek,
zaś witamina B5 poprawiająca witalność, odbudowę tłuszczy,
wpływa korzystnie na piękno włosów.
UPRAWA:
Najcenniejsze odmiany:
Redhaven', 'Reliance', 'Royalvee',
'Velvet', 'Iskra' i 'Inka'.
Do najczęściej uprawianych odmian moreli należą:
'Early Orange', 'Harcot', 'Wczesna z Morden', 'Późna z Morden',
'Węgierska Wczesna' i 'Zaleszczycka.
W Polsce uprawa moreli jest niepewna z powodu częstego przemarzania
kwiatów podczas wiosennych przymrozków lub wymarzania drzew
podczas surowszych zim.
Drzewo składa się zwykle z kilku niezbyt grubych pni,
o wysokości kilkunastu metrów.
Liście jajowate lub sercowate.
Kwiaty białe lub różowe.
ZNACZENIE:
Owoce są bardzo smaczne,
spożywane w postaci surowej lub suszonej,
kompotów, dżemów lub konfitur.
Suszone morele mają niezwykle silne działanie zasadotwórcze
i znajdują zastosowanie w leczeniu nadkwasoty.
Morele zawierają najwięcej witaminy A wśród wszystkich owoców.
Pestki jadalne, zastępują migdały,
wytwarza się z nich olejek znajdujący zastosowanie w kosmetyce.
|